Əsas səhifə
     Həyatı
     Yaradıcılıq
     Foto arxiv
     Poemalar
     => CEX QIZININ MƏHƏBBƏTİ
     => DƏFİNƏ
     => İnsan Ləpiri
     => Yaralı nəğmə
     Əlavələr
     Qonaq kitabi



İslam Səfərli irsi - CEX QIZININ MƏHƏBBƏTİ


 






ÇEX QIZININ MƏHƏBBƏTİ 

Böyük Vətən müharibəsindən

əlil qayıtmış tələbə dostdum

Əhəd Əliyevin dedikləri

Deyirdilkər, çex elləri gözəldir,

Görməmişdim, inamırdım buna mən.

Deyirdim ki, yəqin o-bu düzəldir

Sevmək olmaz qürbət eli ürəkdən.

 

Düşünürdüm “çınqıllı”nın suyutək,

Diş köynədən sərin bir su olarmı?

Yad çinarı çinarımın boyutək

Bir sürünün üstə kölgə salarmı?

 

Sarıköynək  budaqlarda gəzəndə,

Bir dənədir,  deyirdim, bu nəğməkar.

Qoca qartal zirvələrdə süzəndə,

Ucalırdı ürəyimdə min vüqar.

 

Dan yerini mən seyrinə dalanda,

Deyirdim bəs, günəş təkcə bizimdir.

Karvanqıran göylərdə iz salanda

Sanardım ki, ləpirimdir, izimdir.

 

Çıxıb nazlı səhərlərin seyrinə,

Kol dibindən mən bənövşə gəzərdim.

Qarpız atıb Edilağa gölünə,

Arxasınca dəvə boyu üzərdim.

 

Eh, İslam, elə ki, hərbə getdim,

Ürəyimdə bu yerləri yaşatdım.

Əldə silah bir başa qərbə getdim,

Yad elində neçə güllə boşaltdım.

 

Düşündüm hərbin tufanına, qarına,

Bürkü vaxtı dodağım da çatladı.

Faşistləri qovduq öz diyarına,

Çox bombamız Berlin üstə partladı.

 

Söz ki, gəldi, deməlisən yerində,

Axır, Elba sahilinə yetişdim.

Həmlə vaxtı, sərt günlərin birində,

Nə gizlədim, düzü əsir də düşdüm.

 

Əsirlikdən danışmıram, çünki sən

Bu dəhşəti məncə çox eşitmisən.

- Danış, dedim, dözümlüyəm, ay Əhəd,

Mən də fəryad illərində olmuşam.

...O, boylandı, ürəyində bir həsrət,

Görmədi ki, bulud kimi dolmuşam.

 

- Düşərgələr, düşərgələr...

Söz vaxtında düşər gələr.

 

Nə gizlədim, qəm də yedim,

Ağzıma da gəldi ölüm, -

At dırnağı yeyəndə mən.

Dərdli sözlə yoxdur aram,

Bulud kimi tutuluram

O dəhşəti deyəndə mən.

 

Can qadaşım, soruşma gəl,

Keçdi anlar, keçdi günlər.

Əridim də mən mum kimi,

Günlər gördüm zəqqum kimi.

Dağ dalında yatanda gün,

Qış qaralıb batanda gün,

Mürkü vurub bir anlığa,

Batdıq zülmət qaranlığa.

Çünki oydu bizi həmdəm,

Nə deyim mən taleyikəm?

Ürəyimdə el həsrəti,

Söz həsrəti, dil həsrəti;

Qulağımda laçın səsi,

Bulaqların zümzüməsi;

Kirpiyimdə bahar şehi,

Nəfəsimdə sübhün mehi;

Gözlərimdə qarlı dağlar,

Köksüm üstə barlı bağlar;

Zümrüd gözlü yamaclar da,

Ötən xallı turaclar da,

Elimin xoş xilləti də,

Babaların hikməti də.

Yaşayırdı... nə deyim mən,

Bunları ki, sən bilirsən?

- Bəs gözlərin necə oldu,

- Gündüzlərim gecə oldu,

Gecələrim daha zülmət,

- Kədərlənmə danış Əhəd.

Qoy mən yazım səndən barı...

...Tərpənmədi dodaqları,

Tövşümədi sinəsi də.

Baxıb onun bu halına,

Daldı səyyar xəyalına

Ağ birçəkli nənəsidə.

Çex gözəli Erika da,

Dedi: - Əhəd, gətir yada,

Qurban olum mən adına,

Keçənləri sal yadına.

- Ey Erika, nə deyim mən?!

- De, nə keçsə ürəyindən.

O danışdı..  Gözlərimə

Gəldi adi yaz gecəsi,

Qanad səsi, zəncir səsi...

Gözətçilər hərdən gəzir,

Neçə qəlbi zindan əzir.

Neçə əsir baş-başadır,

Onları bir ruh yaşadır,

O da elin düz ilqarı.

Onlar oyaq, gecəyarı...

Qaçmağa da yoxdur aman,

Əhəd dedi: - Daha dayan!

Boşaltmışam çoxdan bəri

Mən tikanlı məftilləri.

Bir çex dedi: - Bir aslantək,

Gözətçini boğa bilsək,

Çatarıq sühbçağına biz,

Düz “Məriyəm” dağına biz.

 

- Deyirdilər çex elləri gözəldir,

Görməmişdim, inanmırdım buna mən

Deyirdim ki, yeqin o-bu düzəldir,

Sevmək olmaz yad elini ürəkdən.

 

Lakin sevdim, nə gizlədim,

Dolaşdıqca mən Elbada,

“Kalba Musa çeşməsi”nin

Ərikliyi düşdü yada.

Yetişəndə səhər çağı

“Məryəmdağ”ın zirvəsində;

Altımızdan ağ dumanlar

Gəlib keçdi sinə-sinə.

“İlandağ” düşdü yada,

“Xoşkeşinə” sanki gəldim.

Buz bulağın üstündəki,

Çəmənliyə xalı sərdim.

Ötdü neçə sarıköynək,

Diş göynətdi, bulaqlar da.

Elə sandım, gəncliyimi

Keçirmişəm bu dağlarda.

“Qorxulu daş”, o sal qaya,

Qızıl nallıköhlən at da;

Üzərində  saray olan

Çex təpəsi Ferdinant da;

Lap yaxında çilvələnən,

Gözəl Usti şəhəri də;

Bu yerlərin könül açan

Axşamı da səhəri də;

Məftün etdi qəlbimizi,

Öz qoynuna aldı bizi.

Bilirəm ki, deyəcəksən;

“Neçə qadın düşərgədən?!”

Eloğlunam, bəs qaçmayım

Yulis Fuçik qaçan yerdən?

Arxamızca çox atdılar,

Yaralandı dostlarım da.

Mən onlardan birini də

Alıb qaçdım öz dalımda.

Məlhəm qoyub dağ gülündən

Neçə mərdin sinəsinə,

Gedirdik ki, biz qoşulaq

Bir partizan dəstəsinə.

Ay Erika, sən durmusan,

Mən deyirəm, çex elindən

Danış barı, şairimiz

Qoy eşitsin öz dilindən.

Yox, hələ yox, bunları sən

Məndən qabaq eləmisən.

Ah, elə ki, çatdı məqam,

Yığışsa da yer kürəsi,

Heç bir kəsi, heç bir kəsi

Danışmağa mən qoymaram...

...Əhəd xəyal içindədir,

Onu qəmgin edən nədir?

O andımı dostu, yarı,

Əsdi, əsdi dodaqları;

- Mehribanca biz qol-qola,

Dəstəmizlə endik yola.

Basdırılmış ağır mina,

Qəsd elədi şirin cana.

Yandı gözüm həmin axşam,

Yerə dəydim mən bu halda,

Bir də gördüm, qospitalda

Çarpayıda uzanmışam.

- İndi dayan, deyə birdən

Çex gözəli qalxdı yerdən.

Azərbaycan dilində o,

Elə qəşəng danışdı ki;

Bizim dağlar laləsitək

Elə yandı, alışdı ki,

Elə gözəl bir ləhçəylə,

Elə təmiz bir ismətlə,

Elə böyük ehtirasla,

Elə sosuz məhəbbətlə

Danışdı ki... Qurudum mən.

Xoş səfalı Çex ölkəsi,

Böyük bir xalq idarəsi

Gəlib keçdi gözlərimdən...

Elba sahilində yaşıl şəhər var,

Qəlbə ruh verir,

Ustu şəhəridir  bu gözəl diyar,

Gəl seyr elə bir.

- İlk dəfə kim verdi dostluq əlini,

De, sənmi, omu?

Erika, Erika, ay çex gəlini,

Sev eloğolumu!

Hərbi qosbitala sən

Durub hər gün gəlirsən.

De, nələr keçir, nələr

Sənin qız ürəyindən?

Nə dilini bilirsən,

Dilə tutsan barı,

Ovutmaq da olmayır

Bütün yaralıları.

O kimdir sol tərəfdə

Gözləri bağlı yatır?

Yuxuda da danışır,

Qışqırır, əl-qol atır.

Adını soruşursan,

Səni başa düşməyir,

Ona əl uzadırsan,

Bəs niyə görüşməyir?

Haralıdır görəsən?

Qərb adamı deyildir.

Üç-dörd kəlmə ağzını

Açıb danışaydı bir.

Gözləri zəlil oğlan,

Deyən yaman qəribdir.

Harda yaralanıbdır,

Bura hardan gəlibdir?

Erikanın əlləri

Onun sinəsindədir.

Xəstə özünə gəlib,

Deyən bunu hiss edir.

Əllər əllərə dəyir,

Göz yox baxa gözünə.

Dil də bilməyir barı,

Cavab versin sözünə.

Nəsə demək istəyir,

Sinəsi qalxıb-enir,

Oğlan danışmasa da,

Çex gözəli sevinir.

O duyur ki,bu qəlbdə

Nəsə bir od, alov var.

- Mən tək qoysan bu gənci

Qürbət onu tez boğar.

Erikanın qəlbindən

Dağ çayları süzüldü.

Xatirələr karvanı

Düzüldü, nə düzüldü...

Səhəri gün özüylə

Bağa çıxartdı onu.

Qolunu da keçirtdi

Xiyabanda qolunu.

Oğlan tək-tük çex sözü,

Alman sözü bilirdi.

Tanış söz eşitdimi,

Qımışırdı, gülürdü...

Erika çox düşündü,

Erika çox daşındı.

Ona xoş gələn, görən

Kirpiyindi, qaşındı?

Bəlkə boyun-buxunun,

Bəlkə geniş kürəyin,

Bəlkə sənə xas olan

Arzun, hissin, diləyin?

Sözün xoş gəlir ona?

Bu deyil,  bəs nədəndir

Səni görməyəndə bir

Dünya boş gəlir ona?

 

Sakit axan suları

Erika çox sevirdi.

Bir gün yenə təqvimin

Varağını çevirdi.

O duydu ki, ömründən

Sovuşduqca bahar, qış,

On yeddi yarpaq düşüb,

O lal sularda axmış...

Qızın qaynar çağıdır,

Qəlbi ağlına hakim,

(Bu dəliqanlı vaxtı

De, kim keçirməmiş, kim!)

Erikanın ilk eşqi

Büllurdan təmiz oldu.

Ürəyinə elə bil

Bahar suları doldu.

Yaralılar içində

Çex də var, alban da var.

Əhədin böyründəcə

Yatır yaralı bolqar.

Lakin Erika sanki

Görməyir bir kimsəni.

Qəlbi Əhədə deyir:

“- Səni sevirəm, səni!”

 

Günlər zəncir həlqəsi,

Aylara düşdü getdi.

Əhədində günləri

Belə ötüşdü getdi.

 

Hərbin odu, alovu,

Söndürüldü bir səhər.

Yer üzünün hüsnünə

Gülümsədi şəfəqlər.

Faşistlərin məzarı

Əbədillik qazıldı.

Doqquz May - tarixə

Zəfər günü yazıldı.

 

Qaliblər evə döndü,

Yaralılar qayıtdı.

Neçə hicran xəstəsi

Gəlib vüsala çatdı.

Əhədə də dedilər:

- Qayıt yurduna sən də.

Burdan daha xoş keçər

Güzaranın vətəndə.

Əhəd  xəyala daldı,

Çıxarmadı səsini.

Yadına saldı bu dəm

Sarvanlar məhləsini

Anası Məstan xala,

Atası Səməd əmi:

O ilk körpəlik çağı,

O ilk uşaqlıq dəmi;

Tanış məktəb, böyük bağ,

O evdə, o həyət də.

Kiçik bacısı Papıl,

Gənc qardaşı Qəhət də;

Qurbanəli, Lətifə,

İslam, Nəcibə, Leyli;

Son sinif şagirdləri,

O gözəl təhsil ili;

Hər şey, hər şey birəbir

Xəyalından ötüşdü.

Yanağından damlalar

Süzülüb yerə düşdü.

Erika seyr edirdi

Əhədin bu halını.

O, qoynundan çıxarıb

Haşiyəli dəsmalını,

Əhədin yanağından

Axan damlanı sildi.

Duydu ki, bu göz yaşı

Bir həsrətdir, nisgildi...

- Errika!

- Əhəd, nə var?

- Yaman olur intizar,

Bəlkə...

- Aha, de görək!

- Düzü dözməyir ürək,

Ayrılırıq deyəsən

- Tək gedirsən niyə sən?

Bəs mən?

- Axı, sən...

- Dayan!

Kimdir səni tək qoyan?

Ya qal bu yerdə yaşa,

Ömür sürək başa-başa;

Ya da can sirdaşı tək

Sizə bərabər gedək.

- Erika!

- Əhəd, dinlə.

Bundan sonra ömrümü

Keçirməsəm səninlə,

Eşqim mənə ar olar.

- Axı, mən zəlil, xəstə,

Sən cavan, boyubəstə.

Bəlkə özgəni sevsən,

Daha xoşbəxt olarsan?

- Quşun sənə qonubdur.

Səni qoyub, Əhəd can!

- Bəs atan-anan?

- Mənim?..

Mənsiz də, inan ki, sən

Yaşayacaq vətənim...

Ancaq səni sevib mən

Qəlbimdə yaşatmasam,

Mənə nankor deməzmi

Elə öz anam, atam?

- Erika can, yenidən

Elə bil gəldim cana!

Gedək, bərabər gedək

Bizim Azərbaycana!..

İllər qanad bağladı,

Bir çay kimi çağladı,

Onlar qoşa gəldilər,

Coşa-coşa gəldilər.

Naxçvan, Araz üstü

Büsat qurdu əlüstü...

Əhəh vəfalı seçdi,

Günü səfalı keçdi.

 

Keçdi beş il, on beş il,

Unudulan şey deyil, -

Nə düz ilqar, nə peyman

Gözəl keçdi güzəran!..

 

Uzaqlarda Günəş batır, odur bax,

Əhəd mənim yanımdaca oturmuş.

Erika da çay gətirir utancaq,

Böyrümüzdə üç bala oturmuş.

 

Soruşuram uşaqların adını.

- Səməd!

- Səyyad!

- Fərhad! – deyir.

- Yazacağam eşqinizə mən şeir...

Gülümsəyir bizim bu çex qadını.

Erika çex dilində

Səhra gülü deməkdi,

Əhəd onu gətirib,

Bizim səhrada əkdi...

 

şair       İSLAM SƏFƏRLİ

 

 

 

 

 

 

 

 


adminlə əlaqə:
e-mail: elchinsafarli@bk.ru
=> Тебе нужна собственная страница в интернете? Тогда нажимай сюда! <=